'' टांगा पलटी --घोडा फरार ! उबगेलवाडीना नव्वा करार !!'' ''

उबगेलवाडी ना पारवर कारभारी बठेल व्हता ! सध्या थंडी उजी कुमचाळी रायनी त्यामा कारभारी काय जास्ती बाहेर पळतस नहीत. दिनभर कामेसना जोजार बी वाळी जायेल शे त्यामा फ़ूरसूत भेटस नही ! 

फारम ना पसारा आवरिसन ''दानू शेठ'' उनात , त्यासना मांगे मांगे तुंबालाल अप्पा नी जादू न्हानजी  बी उनात !

दानू शेठ म्हणे ,''काय कारभारी , सध्या टीम काय आदयस नही ?" 

तुंबालाल अप्पा म्हणे , ''हा ना हो , सध्या मंडई काय चमकत नही ! नहीं ते सयसांजे रोज बैठक राहे ! ''

कारभारी म्हणे , ''आपला याद पळी गया व्हयी भो !''

 जादू न्हानजी म्हणे ,'' आयायांया ;अशी कशी व्हयी ? ज्यास्ले कारभारीना  याद पळणा; त्यास्ले कारभारी  कायमना भुली जास, आयी त्यास्ले माहीत नही व्हनार ! जागतिजोत शे आयी गोट  !''

दानू शेठ , ''जाऊ द्या कारभारी ! त्या नहित ते दुसरा पचास उभा करी टाकसूत आपुन ! तुमी ईतला जीव लावा पण लोके शेवट त्यास्ना त्यास्ना गाव-आखरे जायी पळनात ! तुमले सांगूत आमेन आपला गावगाडाना लोकेस्ले बी जीव लावत जावा अशी ! शेवट आपली खेळ मानाज लोके काम पळतस अशी !" 

कारभारी म्हणे , ''खरं शे तुमनं ! पण कारभारीले कोण संगे रायनं काय नी कारभारीपाईन दूर गे काय ! फरक पळत नही ! आयी दुनिया म्हणजे एक मोहमाया शे ! संगे कोण येवावं शे? काय कोणी कायम साथ देवाव नही ! दुनिया आयी मतलब नी येळी शे भोस्वन ! आमेन दखी रायणुत ! कोण कीतला का उड्या मारेना ! कीतला दिन उड्या मारतीन ? बराबर एकदिन ठायका बठतीन ! आपुन नुसती गम्मत दखानी !"

तुंबलाल अप्पा :- ''२४ कॅरेट खरी गोट शे ,कारभारी ! पण कारभारी या लोकेस्ले तुमेन कीतला बी जीव लावा तरी यासले तुमणी कीव येवावं नही ! या टांगा पलटी व्हताज ;घोळाणा मायक फरार व्हयी जातस !" 

तुंबालाल अप्पांना बोलावर कारभारी सम्मेत दानू शेठ बी जोर-जोरमा हसनात !

दानू शेठ म्हणे ,''एकदम भारी बोलनात अप्पा ! लोके नुसता हाडके देतस ! पश्चिम पट्टावाला त्यामा आखो जास्ती पटाईत शेत !''

गप्पा सुरु व्हत्यात तितलामा सुरतवाला रवी शेठ ना फोन उना ! 

रवी शेठ म्हणे ,''राम राम कारभारी ! काय चालू शे ? काय म्हणस मंडई ?"

कारभारी म्हणे , ''राम  राम शेठ , काय नही ! मंडई सध्या आम्ले इसरी गयी ! हाडके दी--दी थकी  गयी ! पंधरा दिन झायेस्न कोनज दरसन नही ! लोके एखल्ला जत्रा दखी उनात ! कारभारी यास्ना कुरता गया नही ! मुन्ना दादाना आम्ले खास निरोप व्हता ! आमेन एखल्ला जातुत  ते या लोकेस्ले उजी जबून लागतं ! जाऊ द्या ! त्यास्नी ख़ुशी !''

शेठ म्हणे , ''या ते सावलीना मायक तुमना संगे रायेत , आणि आते कथा फरार शेत ?"

कारभारी म्हणे , ''टांगा पलटी --घोळा फरार'' अशी गम्मत शे रवी शेठ !''

टांगा पलटी --घोळा फरार आइकिसन रवी शेठ बी पोटझोड्याना मायक हसनात ! 

रवी शेठना संग गप्पा चालू व्हत्यात तवसुंग फोननी ब्याट्रीक मलाई गयी !

दानू शेठ म्हणे , ''रवी शेठ मस्त असामी शे ! कारभारी , तुमनावर मनपाईन पिरिम करतंस शेठ ! बाकी लोके तुमना नुसता काम पुरता वापर करतस , पण रवी शेठ उजी जानी दोस्तार !''

कारभारी म्हणे , ''रवी शेठना मायक दोस्तीज नही ! म्हनीसन रवी शेठ ले आमना दिलमा जागा शे !''

तुंबालाल अप्प्पा म्हणे , ''अजून बाकी कारभारी ? ३१ ना दिन काय पिलोग्राम शे?"

कारभारी म्हणे , ''दमन जावाना इचार शे ! रवी शेठ बलाई रायणात !''

दानू शेठ म्हणे ,''कारभारी,  आम्ले बी लयी चला तुमना संगे ! बठी दुनिया तुमना संगे फिरी येस नी तुमना याद पाळी टाकस ! आणि तुमी आम्ले कोठेज नही लयी ग्यात ,तरी आम्ले तुमना कदी बी याद नही पळणा !''

कारभारी म्हणे , ''बिलकूर ! तुमले सोळीसण कारभारी बी कथा जावा नही , फकस्त तुमी हम्मेस साथ द्या कारभारी ले , कारभारी तुमले जरूर मोठा करी !''

दानू शेठ म्हणे ,''संगे कोण कोण ले लिश्यात ? "

कारभारी म्हणे , ''दखुत ! तुमि ते शेत !आपले नव्वा सालमा राजस्थान ले एक लगीन ले बी जाणं शे ! तवय बी लयी जासुत !''

आणि आत्ते आपला -आपला ज्या ज्या जुना भिळूस्ले आपली आस लागेल शे त्यासना बी इचार करसुत ! आऊ आत्ते नव्वा करार राही ! 

कारभारी ना सांगावर दानू शेठ खुस व्हयी ग्यात  ! त्या खुशिमा ''टांगा पलटी --घोळा फरार ! उबगेलवाडीना नव्वा करार !'' गाणं म्हणत फारमना गम निंगणात तशा कारभारी बी घरना गम नयकनात !    लेखक : जयपालसिंह विक्रमसिंह गिरासे ,शिरपूर ९४२२७८८७४०

 

"बिल्याक मनी आणि उबगेलवाडी"

भारत देशना अर्थमंत्री  जेटली साहेब नी भारत मा ''अँटी बिल्याक  मनी दिन'' देसमा मनाळाना आदेस काळा आणि देसमा लगेज भगत लोके थोबाळबुक नी व्हॅट्स अप वर घुमाल लागी गयात ! उबगेलवाडी बी चिंतामा पळी गयी ! आते सालभरमा खंडी भर दिन आपुन मनाळी रातस ! त्यामा आऊ दिन कशा मनाळाना आऊ इचार मा जगू भो , दीपा भो , पिरन भो , रायसिंग भो , धना भो  गुंगायी जायेल व्हतात ! ठिबक सुरतवाला रवी शेठ आणि परवीन शेठ बी चिंतामा पळेल व्हतात ! पयलेज जीएसटी ना पायरे उजी किदरी जायेल शेत बिचारा , आखो काय नवीन धुतरुंग शे त्यामा बिचारा नंदुरबार ले पिंटू दादांना गम काहीतरी तोडगा काडाना कुरता उनात ! पिंटू दादा म्हणे मी पेपर मा टाकाशिवाय दुसरं काहीज मदद करू शकत नाही ! आखिर ले सुरती मंडई उबगेलवाडीना गम आपली टूरुंग हेंडालत यी पळनी !

मंडई पिरनभो नी फिरंगी व्हटेल मा बठणात ! कारभारी बी उनात ! गप्पा सुरु व्हयन्यात ! कारभारी म्हणे ,''आज काय नवी ख़ुशी शे भो ! अख्खी मंडई यी पळनी ! ''

रवी शेठ नी आपला कुळापा सांगा ! जगू शेठ म्हणे , ''सरकार अँटी बिल्याक मनी डे'' साजरा करा अशी सांगी रायनं, त्यामा मंडई चिंतामा शे !''

कारभारी हसाल लागणात ! 

पिरन भो म्हणे , ''आमेन बठा चिंतामा शेत आणि तुमी खुशाल हशी रायणात !''

कारभारी म्हणे , ''त्यामा चिंता करानी काय गोट शे ? आपुन जशा बाकींना दिन मनाळतस तशा आऊ बी दिन मनाळी  लेवाना ! ''

धना भो म्हणे , ''कारभारी , दिन ते साजरा करणा शे पण कशा मनाळांना? आठे गंमत अटकेल शे ! त्यामा आमेन चिंता मा शेत ! आऊ गुंता कश्या सुटी !"

कारभारी , ''तुमी काय चिंता मा शेत आणि आऊ गुंता कश्या सुटी आयी आम्ले समजी  रायनं ! पण सवाल बिल्याक मनी ना शे ! आम्ले धव्या पैसा बी महिनां महिना दखाल भेटस नही , ज्या भेट्तस त्या उधाऱ्या चुकाडामा चालना जातस ! ते आमेन काय सांगसुत ?  आणि आऊ दिन कश्या मनाळाना या बारामा काही जी आर येईल शे का?"

रवी शेठ म्हणे ,'' कारभारी, अक्खी मार्केट मा तपास काळा तरी अजून कोणलेज  काही मालूमात नही शे !''

पिरन भो म्हणे , ''मी मना एक दोस्तले फोन वर इचार व्हतं , इन्कम टॅक्स अधिकारी शे तो ....त्याले बी अजून पत्ता नही शे ! '' 

पिरनभो ना मुकला दोस्त शेत पण मंडई ले पिरन भो नी कधीज कोणले  भेटाडेल नही शे त्यामा कोणलेज खरं वाटे नही !  

दीपा भो म्हणे , ''अँटी बिल्याक मणी दिन मनाळाना कुरता काय पैसा कोठे सापळी?"

रायसिंग भो म्हणे , ''आपुन पण जो खुरदा पळेल शे ना , त्यालेज कोयसा लायीसनी काया करी टाकाना आणि पिलोगराम मोळी लेवाना !" 

रायसिंग भो बोलताज जगू भो घाई  काय रावायनं नही ! जगू भो म्हणे , ''कोयसा लावाना म्हणजे काय पुंजा करणी शे का ? ओ बिचारा , अँटी म्हणजे इरोध करणा शे आपुन ले ! यांना पुळे काय पैसा वापराना नही,    कोणले काया पैसा वापरू देवाण नही, आणि जर वही सरकार जमा करी टाकाना  ! अशी करानं शे भो ! ''

रायसिंग भो , ''मंग आपुन ते काया पैसा वाला नही शेत ! आपुन काबर चिंता करानी?"

रवी शेठ , ''तरी बी अश्या दिन मनाळीसण काय काया पैसा धव्या वही जाई का ? "

धना भो म्हणे , ''बय आठे , भारी भारी साबू लायिसन बी लोके गोरा व्हतस नयित ते पैसा कश्या धव्या व्हतीन ?''

कारभारी म्हणे , '' याना पुळे तुमनी इस्टेट , वेव्हार कागदवर  दखाल जोयजे ! त्यामा आयी नाटक शे ! पण त्यांना तरास मध्यम माणूस ले वही ! ज्या अरबपती शेत त्या मज्यामा रातींनं ! कुळापा आपला शेत ! ''

परवीन शेठ म्हणे , '' माले अशी वाटे कि भो काया पैसा हर एक गाव मा  लोके गोया करतींनं तो आपुन कमिशन वर ली टाकाना आणि सरकारी बँक मा जयिसंनं भारी टाकाना! हजार ना मांगे शंभर बी सुटणात तरी कमाई वही जाई ! चार पाच करोडना मांगे पन्नास साठ लाख बी रायणात तरी कोणा बापना?''

''सरकारना !,'' कारभारी बोलनात!

परवीन शेठ डोकं खाजाल लागणात , ''आ कश्या काय हो ? ''

कारभारी म्हणे , ''सरकार तुमले इचारी, आयी रक्कम कथाईन जमाळी ? मंग काय सांगश्यात ? सुरत पाहीन ते दहिंदूला लुगा छापा पडतींनं !''

परवीन शेठ आइकिसन गुच्चूप बठणात !

पिरन भो म्हणे , ''आपली बठी कष्टानी परापेट शे त्यामा चिंता नको ! फक्त सरकार म्हणस त्यामा आऊ दिन कशा मनाळाना ती चिंता शे !''

जगू भो म्हणे :'' आमेन आत्तेज वल्ला-वल्ला शिशी टीव्ही कॅमेरांना बिजनेश मा ऊतरनुंत, धना  भो  नी आतेज ''धना म्याचिंग'' नं दुकान खोलेल शे , दीपा भो नी आणि जितू भो नी बी दिवायी ना मौकावर नव्वा जेशीबी लिनात ! रायसिंग भो बी काहीतरी नवा उद्योग खोलाना इचारमा शेत ! फकस्त कारभारी मोक्या शेत ! खडू-फळा-कॉम्पुटर -कागद- पेन आणि मायिक ! ईतला उद्योग ! मंग काया पैसा ते कोपान नही शे ! आयी उपादी शे ! ''

रायसिंग म्हणे, ''आपुन अशी करुत सरकार ले माहितीना अधिकार मा इच्छारूत, कि काया पैसाना इरोध मा काय कराल जोयजे ? काया पैसा धुंडान काम आम्ले द्या ! आमेन तो जोयतस ! आणि सरकार जमा करतस. फकस्त आम्ले त्यांना बदलामा काहीतरी कमिशन ठयराई द्या ! सरकारी अधिकारी आयी काम काय नेम्मनं करावत नहीत !"

रायसिंग भो बोलणा तवसुंग जोर जोर मा टाया पडण्यात ! बठी मंडई ले रायसिंग भो नी बात पती गयी ! आपला रायसिंग भो सुद्धा एखादा अर्थतज्ज्ञ ना माईक इचार करस या गोट नं कारभारी सकट मंडई ले कौतुक वाटणं ! पण जगू भो ले उजी अनबक लागी उठणं ! जगू भो ना गम दखत रायसिंग भो ले जोर सुटना---- ''हाथोळा वाला शेत आमेन ! आम्ले काय आशाज समजनात का ?''

त्यावर जगू भो म्हणे , ''हा मोठा वायायी ग्यात ! आते पुळे कशी करणं शे ते सांगा ! पावना पयी येईल शेत आपली गम ! "

जगू भो नी बात आइकिसन पिरन भो व्हटेल माना गिरायिक दखाल चालना गयात ! धना भो म्हणे   दुकान ना गम एक चक्कर मारीसन येस, रायसिंग भो म्हणे माले बी साळूना गम बलायेल शे ! जगू भो ले बी शिशी टीव्ही कॅमेरा ना कुरता कोणा तरी फोन उणा , भाऊ ह्यलो ह्यलो करत नबेदा व्हयी गयात !

बठा काना कान व्हयी गयात ! कारभारी म्हणे , ''चला रवी शेठ , आपुन जावुत जेवा बिवा ना पिलोग्राम कराले! 

कारभारी आणि रवी शेठ , परवीन शेठ एक व्हटेल वर बठणात ! जेवायी बिवायी गये नी मंग एकेक ना फोन येवाल लागणात ! कारभारी , कोठे शेत हो ? ???

कारभारी म्हणे , ''आम्ले काया पैसासनी खान सापळनी , आमेन आते तिबाक चालणूत !''

बठा एकज आवाज मा बोलनात ,''कोठे हो , आम्ले बी येऊ द्या ना ! ''

मंडई हॅलो हॅलो करी रायंती .....कारभारी आणि रवी शेठ अनरिचेबल व्हयी गयात ! मंडई ठायकी ''काया पैसा --धव्या पैसा'' ना गाना म्हणत बठी रायणती आणि रवी शेठ देऊरमा नी कारभारी आपली आपली घर उताणा पळेल व्हतात!  ----(c ) लेखक : श्री जयपालसिंह विक्रमसिंह गिरासे , शिरपूर जि. धुळे [महाराष्ट्र]

''सोपाऱ्या--फोड कट्टा ''

कारभारी आणि तुंबालाल अप्पा आज एकजोगे बशेल व्हतात.

अप्पा म्हणे , "कारभारी , आते वल्ला वल्ला गुजरात तुन उनात नि आखो काल्दीनं कथा गयथात ?"

कारभारी म्हणे , "नंदरबार ना गम जायेल व्हतूत. हातोडा वाला रायसिंग भो , खोडगाव ना दीपा भो बी संगे व्हतात. धना भो आमना कानमा दिसन सुरत ना गम नयकी जायेल व्हतात , नि जगू भो नि एन टेम ले उच्चे बगले करी दिनात, नही ते या बठासले एक संगे लयी जावाना पिल्यानं व्हता कारभारीना !पण सकसेश नही व्हयना आमना पिल्यानं !!" 

तुंबालाल अप्पा म्हणे ,"आम्ले बी कदी मदी लयी जात जावा ! दखा कारभारी ,आऊ धना भो मोठा बेरकी शे, हम्मेस त्यानं त्यांनी फिराक मा रास ! आणि जगू भो न बी काय खरं नही ! खटा अप्पाबी हम्मेस बांड्या राग ली धरस!"

कारभारी म्हणे ," खरं शे तुमनं म्हणनं! सानू मास्तर बी दूर व्हयेल ना गत रास ! गुरु चेला नी अशी जोळी जमेल शे ते आपला काय याद यी! ऐकू अण्णा बी ध्यान देत नही. लोके ज्यानं त्यानं दुनिया मा मगम शेतस, रस्तावर भेटणात ते कोल्ला राम राम ठोकतस. काय खरं नही शे दुनियांनं !"

कारभारी आणि तुंबालाल अप्पा चावयी रायणतात तवसुंग जादू न्हानजी बी यि पडणात! राम राम शाम शाम व्हयनं तितलामा खयाना गमतुन जोरमा आवाज उणा ! इस्कुन्डा--फारदा--नारदा --पिलारदा --डू!

कारभारी म्हणे , ''आवण उजी डुकरे माती जायेल शेतस नहीत?"

जादू न्हानजी घाई काय रावायनं नही , "आयायायाया, म्हणे राजा ले दिवायी जशी माहीत नही ! कारभारी तुमे गावना गम फेरी टाकतस नहीत त्यामा तुमले कशी काय मालुंग पळी! डुकरे नही मातनात , ते त्या गताळीसले खावाळी--पेवाळी--न्हावाळी--- माताळी रायणात !आपला दानु शेठ नि डुक्रेस्ना फारम टाका ,आयी माहित नही तुमले?" 

कारभारी जोरमा हसनात ! कारभारी म्हणे , ''आम्ले माहिती नही ! बरं व्हयी गे , मांगला हफ्ता मा नानू भो पार्टीले बलाई रायणतात , पण आमेन सांग कि आमनं बंद शे ! बरं व्हयनं भोस्वन, आमेन गवुत नहीत. या चालू दानु शेठनं काही सांगता येत नही ! दानु शेठ भी उद्योगी शेतस ! कवय कुट्टी ना कट्टा , कवय इट ना भट्टा नी आते खुशाल डुक्रेस्ना वट्टा ! या काय काय कुट्टा करतीन नी या काय काय सट्टा लावतीन यांना नेम नही !" तुंबालाल अप्पानी पेपर मा कायतरी वाचं!

,'' कारभारी, आऊ पेपर दखा ! काय लिखेल शे ! कोणती तरी पार्टी वाला त्यास्ना जिल्हाना अध्यक्षसले कारपियो गाळी दि रायणात म्हणे !खरं शे का आयी ?"

कारभारी म्हणे , ''पेपर मा जर येयेल शे ते खरं व्हयी ! भागबली शेतस बिचारा ! त्यास्नी बी येवस्था लावणी पळी ना पार्टीले  ,आमेन आऊ इशय वर काय बोलतस नहीत. काय शे लोकेस्ले कारभारीना बोलेलना उजी चरका लागी उठस!!'' 

तुंबालाल अप्पा म्हणे , ''बय, आपुन काय पाप करेल शे कि आपुन जठे शेतस तठेच शेतस , उलटा हेटे चालणूत ! आपल्या वावण्या झिंजायी चालण्यात , पण आपली काय कोठे लाटरी लागत नही"

''आखो झेंडा धरा! झेंडा धरणारा ठायका रातीनं! गाड्या उडावणारा गाड्या उडावंतीन! आपुन आठेच सुतार ना मेट वर बिड्या फुकत बसा नही ते वाकळी चोया, तुमन्या कपाश्यासले भाव नही भेटावं , तुमना रस्तास्ना खड्डा नही बुजावात ," जादू न्हानजी बोलनात!

तुंबालाल अप्पा म्हणे, ''कारभारी ,आपुन बी आपली पार्टी काळूत !! ''

कारभारी जोर जोर मा हसनात. कारभारी म्हणे , ''अप्पा , आपुन पार्टी काळी , आपुनज आपला पैसावर आपली जाहिरात करानी म्हणजे आप्लाज पॆसास्नी गुलाल लिसन आपलाज आंगवर टाकाणी ! वाजा बी आपुन वाजाना नि नाचानं बी आपुन ! अशा खे व्हयी जाई ! चांगला चांगला असामीसन्या पार्ट्या टिकण्यात नहीत तवय आपला कथा टाया शे ? बाकिन्या डझनभर छटाक छुटाक पार्ट्यासनी मान्यता काळी टाकेल शे निवळनुक आयोग नि ! आऊ काय सादा खे नही शे भो ! आऊ येळा व्हवांना खे शे ! आपुनले काय परवडावं नही ! आपुन खुशाल आठेज मारतीना पार वर बसानं आणि खुशाल सोपाऱ्या फ़ोडान्या ! 

काय मंडई , खोटं शे का? खोटं व्हयी ते परत !"

लेखक @ आपलाच दोस्तार : जयपाल सर , शिरपूर

मंगाभो आणि गोल शिंगळावाली डोबळा

   

 मंगा भो कारखाना नी नौकरी माईन रिटायर व्हयीसन उबगेलवाडी मा राव्हाले ऊना ! मंगा भो ले एकुलता एक आंडोर, धूमतिन त्यानं लगीन करं , पण दोन तिन महिनामाज व्हवुनी अशा खखाना करा ते दोन्ही धल्ला-धल्लीनी शिदा गावना रस्ता धरा।  टाई एक हाथ वर वाजत नयी तरी बी धयेळपने त्यासले तरास देवानं म्हणजे येड़ापना शे ! मंगा भो तशा जड़ गड़ी ! जाडी मान आणि मोठ डोकं , डोकाले टक्कल , कानले बाले आयी मंगा भो नं रूप ! खावाले ३ मेंगरा एक टाईम ले लागतिस , सकाय ले उठानं , धुनि चेटाडानी , कोना बी वावर मा जाईसनी बयतन गोया करानं , रात ले ताल-खंजिरी नं भजन मा जावानं आवु मंगा भो नं रोजनं काम !

     मंगा भो नी बाई सुरकन माय ले साय मा खिसडी शिजाडानं काम भेटी गयथं त्यामा दिन पास व्हई  चालनात ! मंगा भो बी रोज दीम्मय ना पायरे वट्टा वर बठे , नदी वर गावना ढोरे पाणी पेवाले जायेत , मंगा भो रोज त्यास्नी गम्मेत दखे ! चिंध्या  ना बैले , बाप्यान्या शेपटल्या ,आणि रघ्यानं कुत्तल्लं मंगा भो ले उजि आवडे !  एक दिन जादू न्हांजी ,कारभारी ,सांडू भो नदीना गम तुम्बालाल अप्पा ना डांगर मया मा बोनी कराले जायेल व्हतात ! येता येता मंगा भो ना जोड़े बशी गयात ! गप्पा टप्पा सुरु व्हयन्यात , तितलामा ढोरे नदीना गम जावाले लागनात ! ढोरेस्ना मांगे मांगे पोलिस पाटिल न्या डोबडा जाई रायंत्यात।  त्या डोबडासमा एक डोबडानं शिंगडं रिंगनं मायक गोल गिटिंग व्हतं ! मंगा भो नि एक नजेर लाईसनी त्या डोबडाना गम दखाले लागी गया , जादू न्हांजी नि इचारं , ''मंग्या भो , त्या शिंगडास्मा तूनं डोक्स घुशी का ?" मंगा भो नी हशी दीनं ! ''मी बी तोच इचार करी रायनु , एक दिन इसोर भायजी बी माले तशी सांगी रायंता !

    '' माले त्या शिंगडा उजी पटनात , देव नी नई बी काय डिजाईन मा बनायेल शेतस ,नहीं का ?" 

''बरेड मा काय अशा डोबड़ा दखाले भेटण्यात नहीं व्हतिन ?," सांडू भो नी ईचारं 

"बरेडमा काय डोबड़ा भेटतिन ?पयले गच्ची व्हत्यात  पण आते डोबडा बी दखाती नईत नी डाबरा बी कोल्ला व्हई ग्यात , माणूस ले पानी भेटत नहीं ते डोबडास्ले कठे भेटी ? '' मंगा भो बोलना। 

'' तुमले भेटीसन भलती ख़ुशी वहयनी आज , आवुक ई लाग़स अझार --मझार !, कवय  मवंय मारुतिना पार वर इ जात जावा , तितलीच गमनुक व्हस , येयुत मंग मंगा भो आमेन ?",  कारभारी नी वावण्या पायमा घाल्यात।  मंडई घरे घर पांगी गयी ! 

    मंगा भो ना डोयासमोर ती गोल गिटिंग शिंगडा वाली डोबडा उजी फिरे , दूसरा दिन मंडई पारवर बसेल व्हति , मंग्या भो वट्टा वर्तिन उतरना , पोलिस पाटिल न्या डोबडा तथाईन उन्यात , मंगा भो जागा वर्तिन उठना , हय हय करत त्या डोबडानं शिंगडं हाथमा धरं ! आपली मुनगी त्या गोल गिटिंग शिंगडास्मा घुसाड़ी ! डोबडा बिचकाई गयी ! शेवट मुक्क जनावर ते ! आयी दोन पायनं जनावरले भेमकायीसन तिनि पयाले सुरवात करी , मंग्या न डोक्स शिंगडास्मा अटकी गे ! डोबळ मंग्याले शिंगडास्मा उचलीसन दाजीना उखल्लामा खुप्साले लागनी , मंग्या जोर जोर मा कोक्लाले लागी गया , येड़बाई नि आयी दखं नि तिनि मारतीना पारवर बसेल मंडई ले खबर करी, तशी मंडई उठनी नि उखल्लाना गम झुंगी धरी पयनी , जाम्यानी डोबडाले धरं , डोबडा उभी रायनी , मंडई नि मंग्या भो ले बाहेर काडं , रंगते भंभाय व्हयी गयथा , हितु डाक्टरले बलावा , इलक्सन टोचं , पट्ट्या बांध्यात् , पाटिल नि गाडीमा टाकिसन दवाखानामा थायनेर लई ग्यात ! दोन च्यार तास मा मंग्या भो सुद्दी वर उना , मंडई मंग्या ले भेटाले गयी ! एक हाथ , एक पाय ले पाटा देना पड़ा , बावीस टाका पडनात , दोन महिना खाटलं सोडानं नयी अशी डाक्टर नई सांगेल व्हतं ! 

कारभारी नी ईचारं , ''मंगा भो , आयी कस काय व्हय्नं ? पाटिलनी  ती  डोबडा ते उजी गरीब शे म्हणे !'' 

''कारभारी , त्या गोल गिटिंग शिंगडा माले उजी आवडेत , मनी मान बी आणि डोकं बी गोल गिटिंग शे , माले वाटे की घुशी जाई का भो त्या शिंगडासनी रिंग मा ? ते दखानं कुरता आऊ आगावूपना कराई गया ! घर बठी दुखणं इकत लेवाई गए !" मंगा भो बोलना आणि तशा रडाले लागी गया !

जादू न्हांजी नी सांगं , ''बय काय करता काय व्हयी जातं ते कोणता दिन उगता भो ? तू शाना सुरता माणूस , कसाले इत्तला आगावुपना करत फिरना ? मरी बीरी जाता ते ? 

''जाउद्या, जे झायं ते ! पण शेंखा ते निंघी गयी ! डोक्स बराबर घुस्नं पण ती  ड़ोबळ बिचकाई गयी , त्यामा आऊ दांगडो उभा रायना !," मंगा भो बोलना 

''त्या डोबऴ ले माहिती व्हतं का आउ गड़ी शेंखा काडी रायना ते ?"

सुरकन बाई नि ड़ोया तानात तशा मंगा भो नी डोया लावात !

लेखक : श्री जयपालसिंह विक्रमसिंह गिरासे , वाठोडा ,शिरपूर [कारभारी]

सांडू भो तेव्हडा राही गयथा बाकी ; नांद -नांदमा चळी गया टाकी !

आज मंडई उबगेलवाडी मा जमेल व्हती ! इबाक -तिबाक बट्ठठी खेड मा आऊ फ़ोटोक माना ''सांडू'' भो नी गोट लामेल व्हती !कारभारी म्हणे ,''आऊ सांडू भो वर काय बनी उणं जो खुशाल पाणी नी टाकी वर चळी गया भो ?"
जादू न्हाणजी म्हणे --,''आरं त्यांनी याना बाटोड मारू यानी बाटोड नी ! न्हाणा वढाय शे का आऊ सांडू ? कीतला वरे जाई भिडणा ?''
सुखराम दाजी म्हणे --''आं अं हा हा सालं आई ते सोले म्हाना धर्मेंदर नी गत व्हयी गे ! आपुन म्हणो मुक्क जनावर शे ,पण न्हाणं बाकं शे का ?"
तुंबालाल अप्पा म्हणे , ''त्यांना बी जीव कथा गुंतेल व्हयी , काही उधारी अटकेल व्हयी नही ते कोणी कळक करी दीना वही ! सध्या लग्नेससनी धूम शे म्हणे !"
गुल्या भो म्हणे , ''खोडगाव वाला जगू भो आणि धना भो नव्व्या टूरुंगा लयनात नी त्यास्नी सांडू भो ले काय निय्या चारा दिना नही व्हनार त्यामा सांडू भो रागे भरणा व्हयी !"
बठी मंडई हसाल लागणी !
कारभारी म्हणे ---''माले काय तशी वाटस नही ! एक जण फेसबुक ना वावरे समायस नी दुसरा जुवान व्हाट्स अप न्या मया पिकाडस.....त्यास्ना आणि गाळा -बैलेसना संबंध नही ! आऊ हायबीरिड ना जमाना शे , मानशे चगी चालनात -आयी ते मुक्क जीव शे ! त्याना काय दोस ? आम्ले ते दानू शेठ वर शेंखा शे ! त्यास्ना फारम ना वास ले किदरीसण गळी वरे जाई भिडेल वही !''
दाजी म्हणे --''हाआआ --आयी गोट बी नमुदबन शे बरं ! पण आऊ सांडू काय आपली खेड माना दिखत नही ! बरड माना वही ! तिबाक चारा-पाणिन्या बिफ्ता शेतीस म्हणे ! ''
दीपाभो ले पिपरी वालास्नी शेणखा व्हती ! पण कारभारी म्हणे सध्या मनोज भो 'मन्या भाई' बनानी पिर्याकटिस करी रायणात नी बंटा भो नाशिक मा शेत ,त्यामा त्यास्ना काय दोस नही व्हनार !
नांथे वाला रवी बन्ना म्हणे , ''कारभारी , आऊ सांडू भो पुत्तर परदेस वाला मुलायम तात्यांना ते नही ?" कारभारी म्हणे , ''तात्याना राहता ते त्याले इबाक येवाणी जरुरत नही व्हती ! तात्या नही चारा देता ते गोरखपूर चालना जाता ! आणि धयडा व्हस तव सुखना खाता -पेता ! तठे ते काय वांदाज नही व्हता ! नही तिनी अख्खी लेस बाबू खुशाल आजमगड ना खोदरास्मा चाराल लयी जाता !" रवी बन्ना म्हणे ,''त्यामा इबाक पयी -बीई येईल वही तो भिडू !" भरत बापू म्हणे ,''त्यास्ना तपास काळा बिगर कस काय चाली ? आमना वराडकर पुरा पाठा तपास काळतस.....गोटू भो ते माहित शे ना ! या नांथे वालास्ले उडणंत्या खबरी पसाराणी सवय शे !"
तुंबालाल अप्पा म्हणे --''आम्ले ते तो लामकानीवालासना दखास ! दुशेर ना पुळे दांडी बांधीसन निय्या चाराना पुय्या बांधी देतस--नागर वळी लेतस नी काम व्हयनं का खुशाल कुटार मा सोळी देतस म्हणे !त्यामा रागे-बिगे भरणा व्हयी ! नंदुरबार वाला ग्यानबा चावी रायणता अशी काल्दीनं ''
तुंबालाल अप्पानं आयकीसण कारभारी ले उजी जोर मा हसू ऊनं !
जादू न्हानजी म्हणे , ''आपले ते चावयनं सूची रायनं ! पण आऊ सांडू भो कशा उतरणा वही ? नही ते कोणता ग्यान्या जोश्या नी त्याले उतारा वही ? कशा उतारा वही त्याना तपास करणा पळी !"
कारभारी म्हणे ,''जर तो उतरी पळता नही ते कोण उतारता ते आवसुंग फेसबुक नही ते व्हाटस अप वर फ़ोटोक चमकाल लागी जाता ! अजून ते तशी काय खबर बात पसरेल नही !"
गुल्या म्हणे ,''बराब्बर शे कारभारी ! सांडू भो उतरताज काही हुसन्या पावशेर शेल्फी काळाल चालना जातात ! चला आपुन दखी येउत ! आपला शिवाय व्हवाव नही काही नेम्मन ! ''
चला मंग मंडई , आमेन जाई येतस तवलुगा तुमे करा आराम खुशाल ! मुक्क जनावर शे ! त्यांना बी काय ताड -तपास कराल जोयजे का नको ? खोटं शे का ,मंडई ? खोटं वही ते परत !
 आप्लाज दोस्तार : जयपाल सर ,शिरपूर jaypalg@gmail.com [Copyright is reserved for Karbhari only]

उबगेलवाडी नी मयमय !

जगू भो शी शी टीवी कॅमेरा न दुकान खोली रायणात त्यामा हल्ली त्यास्नी भेट बिर्ला व्हयी जायेल शे ! सुरत वाला रवी शेठनी कारभारीनागत ''मूछ'' वाळावण ठयरायेल शे , कोणी कुयीक लागाल नको म्हनीसन सध्या घरना बाहेर निंघतस नयित! फारमवाला दानू शेठ बी सध्या पिल्ला दखी दखी खुस शेत ! दिनभर ''इस्कुन्दा --फारदा --नारदा --पिल्लारदा'' नी रिंग टोन वाजाळी रातस !   कामेसनी रोज बातळ-बातळ मा कारभारीले  बी आपली दिवटी आणि घर मा टेम भेटत नयी ! बाकी असामीसले काय कारभारीना याद येत नयी ! कामापुरता याद करणारसनी कारभारी बी जास्ती फिकीर करस नयी ! सणवार ले कारभारी  सयसांजे बठेल व्हतात नी तवसुंग बुलेट ना ढब ढब आवाज उणा ! रायसिंग भो ,धना भो आणि दीपा भो कारभारिले भेटाले उनात ! रायसिंग भो सोना फॅक्टरी माईन काल्दीस्ना दपाळेल पेपर लिसन उनात ! येताज बरबर दगोळ वर टेकं! खिसा माईन चोया-मोया व्हयेल पेपर काळा ! रायसिंग भो म्हणे ,''कारभारी , या रोहिंग्या लोके आपला देस ना गम येवान म्हणी रायणात , तेन बय, काय दांगडो शे भो आऊ !"

कारभारी म्हणे , ''खोडगाव--हातोडा'' येरायेर ले भिळू भिळू करी रायणात ! आठे तुमना दांगडो मिटत नयी ! गर्दी इतली व्हयी जायेल शे कि रोज ''भावी --भावी '' म्हनीसन समाधान मणी लेन पळस ! जगू भो हम्मेस फुलायी फालायी फय खायी रायणा , त्यामा धना भो ना जीव बयस! आखो या रोहिंग्या आठे पादळायनात तें भावी सप्पन चूर चूर व्हयी जातींन ! ''  

धना भो म्हणे ,''कारभारी ,काय दांगडो शे आऊ रोहिंग्यस्ना !"

रायसिंग भो म्हणे ,''दखा कारभारी  , आऊ धना भो ले तराजू आणि तुपणा शिवाय काहीज माहित रात नयी ! यासले देसमा काय चालू शे यांनी खबर बात नयी रास !"

धना भो बी खिजी उठनात ,''हा रे भो ,तुमी हातोडा वालासले उजी देसनी खबर रास ! काल्दीनं उबगेल गुरुप वर रोहिंग्यासनी एक पोस्ट व्हती तेना खाले बी रायसिंग भो नी ''vary naice '' लिखेल व्हतं ! इंग्लिश न्या पेलिंगासमा कीतल्या मिस्टिका रातीस तुमन्या !

धना भो नि आयी कमेंट वर दीपा भो पोट धरी धरी हासनात ! रायसिंग भो सरमाई गयात ! तरी बी आपली मजारमा बोलानी सवयनुसार दीपाभो बोलनात: "कारभारी , आऊ काय दांगडो शे त्यांना बारामा सांगा आम्ले !"

कारभारी म्हणे : ''रोहिंग्या बिहिंग्या लोकेस्नी त्यास्ना म्यानमार देसमा हागणखळी माताळी आणि तठेन ढोपरमा लाथ बठनी ते त्या आपला देसमा घुसाना करता धडश्या मारी रायणात ! त्यास्ले म्हणा तथाज शिलगा ! आमना गम आमलेज जागा भेटत नयी त्या  येरायेर ले ठोकायी रायणात ! त्यामा यासले इबाक बिबाक अज्याबात पामकूं-बिमकु नका देऊ !''

''व्हतं तेन बय अशी शे का ?", धना भो बोलनात !

''मंग भो , मुकला तरास व्हयी जाई जर त्या आपला देसमा घुसणात तें ! आठे इतली गर्दी व्हयी जायेल शे तें त्यास्ना कथा टिकाव लागी भोस्वनी ! त्यास्ना त्यास्ना देस मा रावो ना त्यास्नी खुशाल ! आपले कसाल उपद्र देवो !,'' कारभारी बोलनात !

तितलामा रवी शेठ ना स्टेट्स दखावर मंडई बोलणी , ''कारभारी ,सध्या मुकला लोके मूछ ठेवाल लागी गयात बरं!  रवी शेठ सुद्दा मुच ठेवाल लागी गयात ! ''

कारभारी म्हणे , ''मंग मंडई , मुच तें ठेवालेज जोयजे ! मुच नयी तें कुछ नयी ! आंमणी ऐतिहासिक मूछ दखिसणी जर लोके मूछ ठेवतीन तें मंग ''मूछ जिंदाबाद'' राई !

रवी शेठ ले मूछ ठेवान च्यालेंज देयेल व्हतं कारभारीनी ! पण माणूस जिद्दी शे बरं ! आमले गप लागे पण जुवाननी शिरेस लिसन ,गावठी तूप लायिसन मूछ वाढायी टाकी ! मान्न पळी दिल्लीपतीसले ! आते ती त्यास्नी कापाल नको तेवढी !

का मंडई खोटं शे का ? खोटं व्हयी तें परत ! ''

बठी मंडई हसनी  आणि घरेघर नयकनी ! मंग मंडई , तुमी बी काय झाळ ले तरास देतस ? पळा आळा खुशाल !

लेखक : जयपालसिंह गिरासे [शिरपूर] अर्थात आपलाज  कारभारी 

बरेड नी फेरी : मंडई आणि कारभारी !

कारभारी मारतीना पार वर बसना तशा खोडगाव वाला जगू भो,धनाभो , खेपा तात्या, रायसिंग भो  उनात !   पिरनभो आज कथा नयकेलं  व्हतात, मालूम नही ! 

मंडई ले दखीसन कारभारी ले याद उणा , आज दिम्मयं  ले विक्की  बाबाना वाळदिवस शे , त्यानं कुरता बरेड मा जावांन  शे! चंबळ मा गयतात तवय खेपा तात्या आणि रायसिंग भो ले लयी नही गयतात त्यामा त्या मुकला दिन रागी भरेल व्हतात ! आज ते संगे लईज जाणं पळी म्हनीसन  कारभारी बी तयारी मा व्हता !

तशा कारभारी आणि  मंडई  बरेडमा जावाले निंघनी ! वाटमा फुलस्ना गुचछा लीना ! गाडी भिन्नाट निंगणी ! बाबा ले भेटनी , सत्कार करा , गोलगप्पा व्हयन्यात ....रात व्हवाले लागणी तशी मंडईनी बाबाना निरोप लीना नी परत  उबगेलवाडीकडे निंगणात ! रायसिंग  भो ना पोटमा हाड्या कोकावाले लागणात ! घळिक भर बी जुवान दम माराल तयार नयी व्हता ! 

बाम्हणे गये नी मंडई एक ढाबा वर खावलाले बठनी! चेंदता चेंदता गप्पा सुरु पडण्यात....खेपा  तात्या म्हणे ,''कारभारी, सकाय ले तुमले हाक मारी पण तुमे भिनाट फटफटी  शेपाली लयीग्यात ! "

कारभारी म्हणे ," तो एक लब्बाड ना पाठलाग करी रायंतु, पण सापडना नही तो नेमाड्या !" 

खेपा  त्यात्या , ''कोणा हो ? काय व्हयी गयथं?"

जगू भो म्हणे," अं, त्यामा  कारभारी तुमेन आज जरसा संतापमा दखाइ रायणतात , जाऊ द्या आम्ले ती टोरी सांगा ."

कारभारी म्हणे ,''काय व्हयंन , रोज नी मायक   आमेन  सायमा चालनू  व्हतूत   ,तवसामा एक  गाळी वाला आम्ले कट मारीसन जोरमा पुळे पयना ! .... तिनी आंडेरणा मारू त्यानी तो सेकंड हॅन्ड गाळी वाला  डेडोर थाम्बणा नही , नही ते तो होबाळामा खाता , त्या सरमफोक  ले सोळाव नयी मी ! "

"व्हतं तेन बय! अशा का ?," रायसिंग  भो  पापड उचलता उचलता बोलना . बोलता बोलता आख्खा पापड सराई टाका बहाद्दर नी ! 

कारभारी म्हणे ,"मंग भो , तुमना आऊ   कारभारी गाडी वरतुन फाफलायी चालना व्हता. थोडकामा  वाचना . आमेन  त्याना मांगे गाळी घोमाली पण त्यानं दिनं धिंडोयं मारू त्यानी , ते सैराट गाळली पुळे हेंडाली लयी गये ! "

जगू भो , "अशा का ? कोण व्हता तो बाटोळ ? नंबर बिंबर टिपा का नही ?

कारभारी म्हणे ,''त्या येडी चलींदरनी गाळी वर इथला फफोटा  व्हता कि त्यांना नंबर दिखना  नही ! अशीज दखायनं एक चक्कर वालं !  त्यानं  दीना त्यानी ....अक्कल ना मक्कल ,फाटेल चप्पल , तुटेल बक्कल, दाटायल  डेडोर ,डोकसावर टक्कल ....सर्कस वालासनी  करतस नक्कल , जशा रस्ता त्यास्ना बापना शे सालासना !!! "

जगू भो म्हणे , "खुशाल कारभारी ले कट मारी गया !!!! त्यानं आते खरं नही....एक दिन तो भिडू सापळी म्हणजे सापळी, दखसुत त्यानी नाळ ! कारभारीना डोकामा गया  त्याले कारभारी सोळत नही !" 

कारभारी म्हणे , "बराबर जगू भो, आपला   डोकामा उना त्याले आपुन   अज्याबात सोळतस  नहीत ."

खेपा  तात्या म्हणे , "या आतेना वल्ला वल्ला  चोरेल दपाळेल धनवर नी बापनी कमाई वर धूम करणारा लोके उजी जोरमा गाड्या तंगांडतस! त्यानं बय त्या ते सोताना जीव धोकामा घालतंस पण दुसराना बी जीव ले धोका करतस. आते मंगलसिंग सायेब नी याद येस लोकेस्ले ! मस्त कडक करेल व्हतं सायेब नी !"

जगू भो म्हणे ,"उजी तराळा व्हता सायेबना !"  

रायसिंग  भो म्हणे ," हा ना हो , या पोरेसले त्यास्ना माय बाप बी सांगतस  नहीत  का ? कीतल्या हेंडालतस त्या गाड्या ?"

"शिलगोत  बिचारा  , सकाय मरतीन , त्या आज का मरेतनात !, आपला काय बापनं जास ! त्यास्ले नही प्यारा आपला जीव ते कसाल   करतस त्यास्नी  कीव? , चला उठा आते !", कारभारी नी बोलता बोलता हाथ  धोया  !  

प्लेटा  कोल्ल्या व्हयन्यात तशा गप्पा बी सरण्यात , जगू भो नी पयभारे बिल दी टाकं. बील देवाई जावामुये रायसिंग भो जाम खुस व्हता !  मंडई बळीसोप खायीसनी उठनी नि गाळीमा बठनी ! कारभारीनी गाळीले शेल मारी ! धमाने, चेलने, येरदेल ,शिंदखेळ नी सुकेद ना पूल  वंडालत गाळी मुक्काम ना गम पयाले लागणी , जगू  भो ढाबा वरतून  खिसामा बळीसोप भरी लयेल व्हता...गाळी मा खुसुर खुसुर खायी रायणता ! खेपा  तात्यानी जगू भो नी मज्या लिनी ! गप्पा बदलण्यात जगू भो ना गब्बर ना संग काढेल शेल्फी नि गंमत सांगी , खेपा तात्या खेपा मारत मारत हसाल लागणात ! रायसिंग भो ले रायरंग नि गम्मत उजी आवडणी  ! तशी वाटमा गाव लागणं! मंडई नी टाटा बाय बाय करा ....  कारभारी भी घर ना गम परतना, बरं मंडई , रात व्हयी गयी....पडा आळा ! 

लेखक : आपलाच दोस्तार: जयपाल सर , (वाठोडा)  हल्ली मुक्काम -शिरपूर (copyrighted  material  of Shri  Jaypalsingh  Girase)